คู่มือการใช้งาน
ระบบ UP NETZERO
คู่มือนี้จัดทำขึ้นสำหรับ ผู้ใช้งานทั่วไป (บุคลากร/นิสิต) เพื่ออธิบายวิธีเข้าสู่ระบบ กรอกข้อมูลคาร์บอนฟุตพรินต์ ตรวจสอบสถานะ และจัดการเอกสารหลักฐานในระบบ UP NETZERO
สารบัญ
1.1 เปิดระบบ
เปิด Web Browser (Chrome / Edge / Firefox) แล้วพิมพ์ URL ด้านล่าง หรือสแกน QR Code ที่หน่วยงานจัดให้
ระบบจะแสดง หน้าหลักสาธารณะ พร้อมแผนที่มหาวิทยาลัยและข้อมูลการปล่อยก๊าซ
1.2 วิธีเข้าสู่ระบบ
ขั้นตอนการเข้าสู่ระบบมี 3 ขั้นตอน ดังนี้
- เปิด https://upnetzero.up.ac.th/ ในเว็บเบราว์เซอร์
- คลิก ไอคอนรูปคน 👤 ที่แถบด้านบนขวาของหน้าหลัก
- ระบบพาไปหน้า "เลือกหน่วยงาน" — คลิกการ์ดหน่วยงานของคุณ (สามารถค้นหาชื่อได้)
- กรอก ชื่อผู้ใช้ (Username) และ รหัสผ่าน (Password)
- คลิกปุ่ม "เข้าสู่ระบบ"
- ระบบแสดง Popup ต้อนรับ พร้อมชื่อและหน่วยงาน → คลิก "เริ่มใช้งาน"
1.3 ความปลอดภัยของบัญชี
- ไม่ควรเปิดเผยรหัสผ่านให้ผู้อื่น และควรเปลี่ยนรหัสผ่านเป็นประจำ
- ทุกครั้งที่ใช้งานเสร็จ ควรคลิก "ออกจากระบบ" เสมอ โดยเฉพาะเมื่อใช้คอมพิวเตอร์สาธารณะ
- ระบบมีการป้องกัน CSRF — อย่าเปิดหน้าต่างหลายแท็บพร้อมกันเพื่อส่งฟอร์ม
- Session จะหมดอายุหลังจากไม่มีการใช้งานสักระยะหนึ่ง
2.1 หน้าแดชบอร์ดคืออะไร
แดชบอร์ด (/user/dashboard.php) คือหน้าหลักที่แสดงภาพรวมข้อมูลการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของหน่วยงานคุณ เพื่อให้เห็นสถานะปัจจุบันได้อย่างรวดเร็ว
2.2 ส่วนประกอบของแดชบอร์ด
2.3 การอ่านกราฟ
- แกน Y (แนวตั้ง): ปริมาณ CO₂e หน่วยเป็น ตัน (tCO₂e)
- แกน X (แนวนอน): เดือน ม.ค. – ธ.ค. ของปีงบประมาณ
- สีแต่ละ Scope จะแตกต่างกันตามที่กำหนดในระบบ
- หากเดือนใดยังไม่มีข้อมูล หรือยังเป็น Draft ค่าจะแสดงเป็น 0
3.1 เปิดหน้ากรอกข้อมูล
คลิกที่เมนู "✏️ กรอกข้อมูล" ในแถบเมนูด้านซ้าย หรือเปิดตรงที่ /user/input.php
3.2 เลือกปีและเดือน
- เลือก ปี พ.ศ. ที่ต้องการกรอกข้อมูล (ระบบแสดงปีงบประมาณที่เปิดรับข้อมูล)
- เลือก เดือน (มกราคม – ธันวาคม)
- กดปุ่ม "โหลดฟอร์ม" หรือ "ดูข้อมูล" เพื่อโหลดรายการที่ต้องกรอก
3.3 โครงสร้างข้อมูล 4 ระดับ
ระบบจัดโครงสร้างข้อมูลเป็น 4 ระดับ ดังนี้
3.4 การนำทางในฟอร์ม
ฟอร์มจัดเรียงเป็น กลุ่ม Scope → หมวดหมู่ → รายการ ตามลำดับ สามารถคลิกที่หัวข้อเพื่อกางหรือยุบ (Expand/Collapse) รายการย่อยได้
- คลิกที่แถบ Scope 1 / 2 / 3 / Absorption เพื่อขยายดูหมวดหมู่
- คลิกที่ชื่อหมวดหมู่เพื่อดูรายการ
- แต่ละรายการมีช่องกรอกข้อมูลต่างกัน (ดูบทที่ 4)
4.1 รายการแบบธรรมดา (Simple Item)
รายการที่มีช่องกรอกข้อมูลเพียงช่องเดียว คือ ปริมาณ (qty) และระบบจะคำนวณ CO₂e ให้อัตโนมัติ
- กรอกตัวเลขในช่อง ปริมาณ (เช่น จำนวน kWh ที่ใช้)
- ระบบจะคำนวณ CO₂e โดยอัตโนมัติ:
qty × EF ÷ 1000 = tCO₂e - หน่วยของ EF (Emission Factor) ระบุไว้ข้างชื่อรายการ
- หากไม่มีข้อมูล ให้เว้นว่างหรือกรอก 0
4.2 รายการแบบมีรายละเอียด (Detail Item)
รายการที่มีตัวเลือกหลายแถว (รายละเอียด) เช่น ยานพาหนะแยกตามประเภทรถและเชื้อเพลิง
- แต่ละแถวคือ ประเภทย่อย ของรายการ (เช่น แยกตามชนิดเชื้อเพลิง)
- กรอกปริมาณในแต่ละแถวตามข้อมูลจริงของหน่วยงาน
- ระบบรวม CO₂e ทุกแถวให้อัตโนมัติที่ ยอดรวมรายการ
4.3 ช่อง "อื่นๆ" (Custom Label)
บางรายการ Admin อาจเปิดให้กรอกชื่อประเภทเพิ่มเติมได้ โดยจะมีช่องข้อความให้กรอกชื่อ (เช่น ยี่ห้อรถ หรือประเภทที่ไม่มีในรายการ)
- กรอก ชื่อประเภท ในช่องข้อความ (เช่น "รถ SUV")
- กรอก ปริมาณ ในช่องตัวเลขถัดไป
- ข้อมูลนี้จะบันทึกแยกพร้อมชื่อที่กรอก
4.4 การเพิ่มแถวใหม่ (Add Row)
รายการที่ Admin เปิดให้เพิ่มแถวได้จะมีปุ่ม "+ เพิ่มหัวข้อย่อย" สีเขียวที่ด้านล่างของรายการ
- คลิกปุ่ม "+ เพิ่มหัวข้อย่อย"
- กรอก ชื่อหัวข้อย่อย ในช่องสีเขียว
- กรอก ปริมาณ
- คลิก "×" เพื่อลบแถวที่ไม่ต้องการ
- สามารถเพิ่มได้หลายแถว ไม่จำกัดจำนวน
- แถวที่เพิ่มจะถูกบันทึกพร้อมกับข้อมูลอื่นเมื่อกดบันทึก
- แถวที่ไม่ได้ใช้ให้คลิก × ลบออกก่อนบันทึก
4.5 การคำนวณ CO₂e อัตโนมัติ
ทุกช่องที่กรอกปริมาณจะคำนวณผลทันทีโดยไม่ต้องกดปุ่มใดๆ สูตรที่ใช้คือ:
- qty = ตัวเลขที่คุณกรอก (เช่น 500 kWh)
- EF = ค่าสัมประสิทธิ์การปล่อยก๊าซ (กำหนดโดย Admin)
- ผลลัพธ์เป็น ตัน CO₂ เทียบเท่า (tCO₂e)
5.1 ขั้นตอนการส่งข้อมูล
5.2 บันทึกร่าง (Save Draft)
คลิกปุ่ม "💾 บันทึกร่าง" เพื่อบันทึกข้อมูลไว้ชั่วคราว โดยยังไม่ส่งให้ Admin ตรวจสอบ
- สามารถกลับมาแก้ไขได้ตลอดเวลาจนกว่าจะส่งจริง
- สถานะจะแสดงว่า 📝 ร่าง
- ควรบันทึกร่างบ่อยๆ เพื่อป้องกันข้อมูลสูญหาย
5.3 ส่งข้อมูล (Submit)
เมื่อกรอกข้อมูลครบถ้วนและตรวจสอบแล้ว คลิกปุ่ม "📤 ส่งข้อมูล"
5.4 รายการตรวจสอบก่อนส่ง
- ✅ เลือกปีและเดือนถูกต้อง
- ✅ กรอกข้อมูลครบทุกรายการที่มีกิจกรรม
- ✅ ตัวเลขในช่องปริมาณถูกต้อง (ไม่ใช่ 0 ทั้งหมด หากมีกิจกรรม)
- ✅ แถวที่เพิ่มมีชื่อหัวข้อย่อยครบ
- ✅ ยอดรวม CO₂e ดูสมเหตุสมผล
5.5 หลังจากส่งข้อมูล
ระบบจะส่งสถานะไปยัง Admin เพื่อตรวจสอบ คุณสามารถดูสถานะได้ที่ หน้าประวัติการกรอก
6.1 หน้าประวัติการกรอก
คลิกเมนู "📅 ประวัติการกรอก" เพื่อดูรายการการส่งข้อมูลทั้งหมดของหน่วยงาน
6.2 ข้อมูลที่แสดงในตาราง
| คอลัมน์ | ความหมาย |
|---|---|
| ปี / เดือน | ปีพุทธศักราชและเดือนของข้อมูลที่ส่ง |
| CO₂e รวม | ปริมาณก๊าซเรือนกระจกรวม (tCO₂e) |
| สถานะ | Draft / Submitted / Approved / Rejected |
| วันที่ส่ง | วันและเวลาที่กดส่งข้อมูลล่าสุด |
| การดำเนินการ | ปุ่มดูรายละเอียด / แก้ไข / ส่งใหม่ |
6.3 การแก้ไข Draft
หากข้อมูลยังอยู่ในสถานะ 📝 ร่าง สามารถคลิก "แก้ไข" เพื่อกลับไปแก้ไขข้อมูลได้
- ไปที่หน้า ประวัติการกรอก
- หาแถวที่ต้องการแก้ไข (สถานะต้องเป็น Draft)
- คลิกปุ่ม "✏️ แก้ไข"
- ระบบจะโหลดฟอร์มพร้อมข้อมูลเดิม
- แก้ไขข้อมูล แล้วกด "บันทึกร่าง" หรือ "ส่งข้อมูล"
7.1 สถานะของข้อมูล
| สถานะ | ความหมาย | สิ่งที่คุณทำได้ |
|---|---|---|
| 📝 ร่าง (Draft) | บันทึกแล้วแต่ยังไม่ส่ง | แก้ไขและส่งได้ |
| 📤 ส่งแล้ว (Submitted) | ส่งให้ Admin แล้ว รอตรวจสอบ | ดูรายละเอียดได้อย่างเดียว |
| ✅ อนุมัติ (Approved) | Admin อนุมัติแล้ว | ดูรายละเอียดได้อย่างเดียว |
| ❌ ปฏิเสธ (Rejected) | Admin ส่งกลับให้แก้ไข | แก้ไขและส่งใหม่ได้ |
7.2 เมื่อข้อมูลถูกปฏิเสธ (Rejected)
หากข้อมูลถูกปฏิเสธ ระบบจะแสดงสถานะ ❌ ปฏิเสธ ในประวัติการกรอก และ Admin มักจะแจ้งเหตุผลมาด้วย
- ไปที่หน้า ประวัติการกรอก
- คลิกที่แถวที่มีสถานะ Rejected เพื่อดูรายละเอียดและเหตุผลที่ปฏิเสธ
- คลิกปุ่ม "✏️ แก้ไขและส่งใหม่"
- แก้ไขข้อมูลตามที่ Admin แนะนำ
- กด "ส่งข้อมูล" อีกครั้ง
7.3 เหตุผลที่พบบ่อยที่ทำให้ถูกปฏิเสธ
8.1 เข้าหน้าเปลี่ยนรหัสผ่าน
คลิกเมนู "🔑 เปลี่ยนรหัสผ่าน" ในแถบเมนูด้านซ้าย หมวด "ทั่วไป" ระบบจะแสดงฟอร์มเปลี่ยนรหัสผ่าน
8.2 วิธีเปลี่ยนรหัสผ่าน
- กรอก รหัสผ่านปัจจุบัน เพื่อยืนยันตัวตน
- กรอก รหัสผ่านใหม่ (อย่างน้อย 8 ตัวอักษร)
- กรอก ยืนยันรหัสผ่านใหม่ อีกครั้งให้ตรงกัน
- คลิกปุ่ม "🔐 เปลี่ยนรหัสผ่าน"
- ระบบแสดงข้อความ "เปลี่ยนรหัสผ่านเรียบร้อยแล้ว" ✅
8.3 คุณสมบัติของรหัสผ่านที่ดี
8.4 แถบวัดความแข็งแรงรหัสผ่าน
ขณะพิมพ์รหัสผ่านใหม่ ระบบจะแสดง แถบสี บอกระดับความปลอดภัย
| สี | ระดับ | ลักษณะ |
|---|---|---|
| ● แดง | อ่อนมาก | สั้นหรือง่ายเกินไป |
| ● เหลือง | อ่อน | ปรับปรุงได้ |
| ● น้ำเงิน | ปานกลาง | ใช้ได้แต่ควรปรับปรุง |
| ● เขียว | แข็งแรง | ดีมาก ปลอดภัยสูง |
9.1 แบบสำรวจนี้คืออะไร
แบบสำรวจการเดินทางเป็นฟอร์มสาธารณะ (ไม่ต้องเข้าสู่ระบบ) สำหรับบุคลากรและนิสิตที่ต้องการรายงานข้อมูลการเดินทางมามหาวิทยาลัย เพื่อนำไปคำนวณการปล่อย CO₂ จากการเดินทาง (Scope 3)
9.2 วิธีกรอกแบบสำรวจ (บุคลากร)
- เปิดลิงก์แบบสำรวจที่หน่วยงานแจ้ง หรือสแกน QR Code
- คลิก "บุคลากร" ในหน้าหลัก
- กรอก อีเมล (ใช้เป็นตัวระบุตัวตน ไม่สามารถกรอกซ้ำได้)
- กรอก ชื่อ-นามสกุล
- เลือก คณะ/หน่วยงาน จาก Dropdown
- เลือก ยานพาหนะ ที่ใช้เดินทาง
- เลือก ประเภทเชื้อเพลิง (ระบบจะซ่อนตัวเลือกนี้หากใช้จักรยานหรือเดิน)
- กรอก ระยะทาง เฉลี่ยต่อวัน (กม.)
- คลิกปุ่ม "ส่งข้อมูล"
9.3 วิธีกรอกแบบสำรวจ (นิสิต)
- คลิก "นิสิต" ในหน้าหลัก
- กรอก รหัสนิสิต (ตัวเลข 8-12 หลัก ไม่สามารถกรอกซ้ำได้)
- กรอก ชื่อ-นามสกุล
- เลือก คณะ
- กรอกข้อมูลยานพาหนะและระยะทางเช่นเดียวกับบุคลากร
- คลิกปุ่ม "ส่งข้อมูล"
9.4 ข้อมูลยานพาหนะ
| ยานพาหนะ | เชื้อเพลิง | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| รถยนต์ส่วนตัว | เบนซิน / ดีเซล / ไฟฟ้า (EV) / Hybrid | Hybrid มีตัวเลือกย่อย |
| รถจักรยานยนต์ | เบนซิน / ไฟฟ้า | — |
| รถโดยสาร (NGV/CNG) | NGV/CNG | — |
| จักรยาน / เดิน | ไม่ใช้เชื้อเพลิง | เลือกอัตโนมัติ |
Q: เข้าสู่ระบบแล้วไม่เห็นฟอร์มกรอกข้อมูล?
A: อาจเป็นเพราะ Admin ยังไม่ได้สร้างรายการ (Emission Items) สำหรับหน่วยงานของคุณ หรือปีงบประมาณยังไม่ถูกตั้งค่า ให้ติดต่อ Admin เพื่อตรวจสอบ
Q: กดส่งข้อมูลแล้วขึ้น Error?
A: ลอง Refresh หน้าและกรอกข้อมูลใหม่ หากยังเกิดปัญหา ให้จับภาพหน้าจอ Error แล้วส่งให้ผู้ดูแลระบบ
Q: ตัวเลข CO₂e แสดงผิดพลาด?
A: ค่า CO₂e คำนวณจาก EF ที่ Admin กำหนด หาก EF ผิด ผลลัพธ์จะผิดด้วย ให้แจ้ง Admin ตรวจสอบค่า EF
Q: ไม่เห็นปุ่ม "+ เพิ่มหัวข้อย่อย"?
A: ฟีเจอร์นี้ Admin ต้องเปิดใช้งานสำหรับรายการนั้นๆ ก่อน หากต้องการเพิ่มหัวข้อย่อยแต่ไม่มีปุ่ม ให้ติดต่อ Admin
Q: ข้อมูลที่ส่งแล้วจะเห็นได้นานแค่ไหน?
A: ข้อมูลจะถูกเก็บไว้ในระบบถาวร สามารถดูย้อนหลังได้ที่หน้า "ประวัติการกรอก" โดยไม่มีวันหมดอายุ
Q: หากต้องการแก้ไขข้อมูลที่ Approved แล้วต้องทำอย่างไร?
A: ข้อมูลที่อนุมัติแล้วไม่สามารถแก้ไขได้โดยตรง ต้องติดต่อ Admin เพื่อขอยกเลิกการอนุมัติและส่งกลับมาแก้ไข
Q: ต้องการเปลี่ยนรหัสผ่านด้วยตนเองทำอย่างไร?
A: คลิกเมนู "🔑 เปลี่ยนรหัสผ่าน" ในแถบเมนูด้านซ้าย กรอกรหัสผ่านปัจจุบันและรหัสผ่านใหม่ (อย่างน้อย 8 ตัวอักษร) แล้วคลิกยืนยัน ดูรายละเอียดเพิ่มเติมที่ บทที่ 8
Q: ลืมรหัสผ่านต้องทำอย่างไร?
A: ติดต่อ Admin ของหน่วยงาน โดยแจ้งชื่อผู้ใช้งาน (Username) เพื่อขอรีเซ็ตรหัสผ่าน
Q: กรอกข้อมูลในแบบสำรวจการเดินทางซ้ำโดยไม่ได้ตั้งใจ?
A: ระบบจะแจ้งข้อผิดพลาดทันทีหากอีเมลหรือรหัสนิสิตเคยกรอกไปแล้ว กรุณาติดต่อ Admin เพื่อขอแก้ไขหรือลบข้อมูลเก่า